จังหวัดภูเก็ตจับมือ GIZ และภาคีเครือข่าย เปิดห้องทดลองเมือง พัฒนาขนส่งสาธารณะยุคใหม่ ทดลองรถบัสไฟฟ้ารับ-ส่งนักเรียน พร้อมป้ายอัจฉริยะเช็กเวลารถแบบเรียลไทม์ หวังลดรถยนต์ส่วนบุคคล ลดมลพิษ และยกระดับคุณภาพชีวิตคนเมือง
เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2569 ที่สนามบาสเก็ตบอล โรงเรียนภูเก็ตวิทยาลัย อำเภอเมือง จังหวัดภูเก็ต นายนิรัตน์ พงษ์สิทธิถาวร ผู้ว่าราชการจังหวัดภูเก็ต เป็นประธานเปิดโครงการ “City Lab Phuket” ร่วมกับนายสุวิชาณ สุระบาล รองผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) ดร.โดมินิกา คาลินอฟสกา ผู้อำนวยการโครงการด้านขนส่ง ประเทศไทย องค์การความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมนี (GIZ) นายอัดชา บัวจันทร์ ขนส่งจังหวัดภูเก็ต นายเรวัต อารีรอบ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดภูเก็ต และนายพิบูลศักดิ์ กิตติธรกุล รองนายกเทศมนตรีนครภูเก็ต, ผู้แทนจากบริษัทภูเก็ตพัฒนาเมือง จำกัด ตลอดจนคณะครูและนักเรียนจากสถานศึกษาที่รถโดยสารสาธารระที่เข้าร่วมโครงการฯ
จังหวัดภูเก็ต ร่วมกับองค์การความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมนี หรือ GIZ ภายใต้โครงการความร่วมมือไทย–เยอรมัน ด้านพลังงาน คมนาคม และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (TGC-EMC) โดยมีบริษัท Phuket City Development (PKCD) เป็นที่ปรึกษาในพื้นที่ ร่วมกับภาคีเครือข่ายในจังหวัดภูเก็ต จัดกิจกรรม “City Lab Phuket” เพื่อทดลองแนวทางพัฒนาระบบคมนาคมเมืองให้เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ และสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบคมนาคมคาร์บอนต่ำอย่างเป็นรูปธรรม
ภายในงานมีการนำเสนอแนวคิดและโครงการนำร่องภายใต้ City Lab Phuket ได้แก่โครงการ “Hub to School” การทดลองเดินรถโดยสารไฟฟ้าเพื่อสนับสนุนการเดินทางของนักเรียนในช่วงเวลาเร่งด่วน เชื่อมต่อระบบขนส่งสาธารณะไปยังสถานศึกษาโดยตรง ช่วยลดภาระผู้ปกครองในการรับ–ส่งนักเรียน ลดการใช้รถยนต์ส่วนบุคคล และบรรเทาปัญหาการจราจรหน้าโรงเรียน โดยเริ่มทดลองให้บริการในรูปแบบ Soft Launch ตั้งแต่วันที่ 18 พฤษภาคมที่ผ่านมา และจะดำเนินการทดลองต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 1 ภาคการศึกษา จนถึงวันที่ 30 กันยายน 2569 โดยให้บริการ 2 เส้นทาง ได้แก่ สายกะทู้ มีบริษัท ภูเก็ต สมาร์ท บัส จำกัด กับสายเกาะแก้ว มีองค์การบริหารส่วนจังหวัดภูเก็ต เป็นผู้ให้บริการหลัก ซึ่งในช่วงทดลองแบบไม่คิดค่าใช้จ่าย
นอกจากนี้ ยังมีการนำเสนอ “Smart Bus Stop” หรือป้ายรถโดยสารอัจฉริยะ ซึ่งเป็นต้นแบบป้ายรถโดยสารที่สามารถแสดงข้อมูลการเดินรถแบบเรียลไทม์ ช่วยให้ผู้โดยสารสามารถวางแผนการเดินทางได้สะดวกและแม่นยำมากขึ้น ถือเป็นการยกระดับระบบขนส่งสาธารณะของจังหวัดภูเก็ตให้มีประสิทธิภาพ ทันสมัย และตอบโจทย์ผู้ใช้บริการ
นายนิรัตน์ พงษ์สิทธิถาวร ผู้ว่าราชการจังหวัดภูเก็ต กล่าวว่า ปัญหารถติดของภูเก็ตในปัจจุบันไม่ได้เกิดจากถนนมีน้อย แต่เกิดจากจำนวนรถยนต์ที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จนมีปริมาณมากเกินกว่าที่ระบบถนนจะรองรับได้ โจทย์สำคัญของภูเก็ตวันนี้ไม่ใช่การสร้างถนนเพิ่มเพียงอย่างเดียว แต่ต้องทำอย่างไรให้คนลดการใช้รถยนต์ส่วนบุคคลและหันมาใช้ระบบขนส่งสาธารณะมากขึ้น ตัวอย่างจากประเทศเยอรมนีแสดงให้เห็นว่า ระบบขนส่งมวลชนที่มีประสิทธิภาพเกิดจากความร่วมมือของทุกภาคส่วน ซึ่งภูเก็ตเองก็มีศักยภาพที่จะพัฒนาในแนวทางเดียวกัน เพราะเป็นจังหวัดที่มีขนาดไม่ใหญ่และสามารถเชื่อมโยงการเดินทางได้ไม่ยาก
นายสุวิชาณ สุระบาล รองผู้อำนวยการ สนข. กล่าวว่า โครงการนี้ได้รับการสนับสนุนจาก GIZ ซึ่งมีเป้าหมายในการลดมลพิษและส่งเสริมการใช้พลังงานสะอาด จึงเลือกเริ่มต้นจากกลุ่มนักเรียนซึ่งเป็นกลุ่มผู้ใช้บริการที่ชัดเจนและสามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงได้จริง เส้นทางนำร่องสายแรกผ่านโรงเรียน 16 แห่ง และอีกสายผ่านโรงเรียน 6 แห่ง ผู้ปกครองเพียงนำบุตรหลานมาส่งที่จุดจอดรถโดยสาร จากนั้นนักเรียนสามารถเดินทางต่อไปยังโรงเรียนได้อย่างปลอดภัย โดยสามารถตรวจสอบเวลารถมาถึงได้แบบเรียลไทม์ รถทุกคันเป็นรถปรับอากาศ ได้มาตรฐาน และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม นอกจากช่วยลดปัญหาการจราจรแล้ว ยังช่วยลดภาระของผู้ปกครอง ลดเวลาการเดินทาง และสร้างทักษะการใช้ระบบขนส่งสาธารณะให้กับเยาวชน ซึ่งเป็นรูปแบบที่ประสบความสำเร็จในหลายประเทศ
ด้านนายอัดชา บัวจันทร์ ขนส่งจังหวัดภูเก็ต กล่าวว่า สำนักงานขนส่งจังหวัดภูเก็ตได้ร่วมสนับสนุนโครงการมาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น โดยผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการควบคุมการขนส่งทางบกจังหวัดภูเก็ต เพื่อให้การทดลองดำเนินไปภายใต้กรอบกฎหมายและมาตรฐานความปลอดภัย หลังสิ้นสุดการทดลอง 1 ภาคการศึกษา จะมีการรวบรวมข้อมูลการใช้งาน ความพึงพอใจ และผลกระทบด้านการจราจร เพื่อนำมาประเมินและพัฒนาต่อยอดให้เกิดความยั่งยืนในระยะยาวต่อไป
ขณะเดียวกัน จังหวัดภูเก็ตยังได้พัฒนา “Smart Bus Stop” หรือป้ายรถโดยสารอัจฉริยะ ซึ่งสามารถแสดงข้อมูลการเดินรถแบบเรียลไทม์ รวมถึงแอปพลิเคชัน “Phuket Bus” ที่เชื่อมโยงข้อมูล GPS ของรถโดยสารสาธารณะทั่วจังหวัด ช่วยให้ประชาชน นักท่องเที่ยว และนักเรียนสามารถติดตามตำแหน่งรถและวางแผนการเดินทางได้อย่างสะดวกยิ่งขึ้น นายอัดชากล่าว
ผู้แทนองค์การบริหารส่วนจังหวัดภูเก็ต เปิดเผยว่า อบจ.ภูเก็ตได้นำรถโดยสารประจำทางเข้าร่วมโครงการ 2 คัน ในเส้นทางสายเกาะแก้ว ซึ่งครอบคลุมโรงเรียนกว่า 16 แห่ง รวมถึงโรงเรียนขนาดใหญ่ของจังหวัด อาทิ โรงเรียนภูเก็ตวิทยาลัย โรงเรียนสตรีภูเก็ต และวิทยาลัยอาชีวศึกษาเฉลิมพระเกียรติ
“ปัจจุบันเริ่มได้รับการตอบรับจากผู้ปกครองในพื้นที่ถลางและเกาะแก้วมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง และจะมีการปรับเที่ยววิ่งให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้ใช้บริการในอนาคต”
การเปิดตัว City Lab Phuket ถือเป็นอีกก้าวสำคัญของจังหวัดภูเก็ตในการใช้นวัตกรรมและความร่วมมือจากทุกภาคส่วนมาขับเคลื่อนการพัฒนาเมือง โดยมุ่งหวังให้ระบบขนส่งสาธารณะกลายเป็นทางเลือกหลักของประชาชน ช่วยลดปัญหาการจราจร ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และยกระดับภูเก็ตสู่การเป็นเมืองท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำอย่างยั่งยืนในอนาคต
